Wat is een POP of persoonlijk ontwikkelingsplan? Dit is een middel om jouw persoonlijke ontwikkeling te bevorderen en te monitoren.

Beknopte samenvatting POP-cyclus

1. Analyse

De professional voert een systematische zelfevaluatie uit van de actuele digitale competenties. Dit kan via een digitale competentielijst, STARR-reflectie of een SWOT-analyse.
Doel is het identificeren van competentiegaps en het formuleren van concrete ontwikkelpunten.

2. Planning

De geïdentificeerde ontwikkelpunten worden vertaald naar SMART-doelstellingen, afgestemd op het niveau van doen (does).
Vervolgens wordt een gestructureerd actieplan opgesteld, inclusief middelen, tijdslijn en randvoorwaarden.

3. Uitvoering

De professional implementeert het actieplan en verzamelt bewijsstukken (bv. casussen, screenshots, video’s).
Structurele feedback wordt actief ingewonnen bij cliënten, collega’s, peers en de POP-coach.

4. Evaluatie

De voortgang wordt beoordeeld via zelfevaluatie en peerfeedback. De POP-coach valideert beide perspectieven en bespreekt optimalisatiepunten.
Op basis van de evaluatie wordt de cyclus geactualiseerd en start een nieuwe verbeterlus.

SMART-voorbeeld voor een zelfstandig verpleegkundige

Context

De verpleegkundige ervaart dat digitale gegevensdeling met huisartsen inconsistent verloopt. Ze wil haar digitale geletterdheid versterken om efficiënter te rapporteren,
kwaliteitsvollere continuïteit van zorg te garanderen en te voldoen aan GDPR-vereisten.

Het opmaken en bijhouden van een POP betekent een continu en cyclisch proces zodat men na de evaluatie (fase 4) terug naar fase 1 zal overgaan.

In de literatuur spreekt men ook vaak over de PDCA cyclus: Plan (= planning), Do (= uitvoering), Check (evaluatie) en Act (analyseren / actualiseren= de uitvoering bijsturen).

SMART-doel

S – Specifiek
Ik wil mijn vaardigheid in het veilig digitaliseren, documenteren en doorsturen van patiëntgegevens via een professioneel softwarepakket (bv. Helena, eHealthbox of een praktijksoftware) verbeteren.

M – Meetbaar
Het lukt mij om minstens 90% van mijn zorgcontacten digitaal te registreren en conform GDPR door te sturen naar de betrokken huisarts, zonder technische fouten.

A – Acceptabel
Dit doel sluit aan bij de professionele standaarden en verhoogt de kwaliteit van de interprofessionele samenwerking.

R – Realistisch
Ik beschik over een laptop, registratie bij eHealth en toegang tot de nodige toepassingen. Bij technische problemen kan ik ondersteuning vragen aan een collega of softwareleverancier.

T – Tijdgebonden
Binnen 8 weken pas ik dit systematisch toe in mijn dagelijkse praktijk.

Toepassing van de 4 fasen op digitale competenties

We gaan deze fasen iets meer in detail bekijken.

Breng jouw huidige situatie op het gebied van digitale competenties in kaart. Welke digitale competenties bezit je al? Waar wil jij naartoe werken? Hierbij is het belangrijk dat jij zelf actief reflecteert over jouw digitale competenties.

Om deze vraag te beantwoorden kan je verschillende reflectiemethodieken gebruiken. Analyse via reflectie is belangrijk omdat het jouw betrokkenheid en engagement vergroot om zelf leerpunten te detecteren ('gaps') en actiepunten te formuleren ('om de gap weg te werken'). Je kan zelf een keuze maken uit een van de volgende methodieken die meest bij jouw voorkeur, leerstrategie en persoonlijkheid aansluit.

1. Reflectie aan de hand van een zelfevaluatie via de lijst met digitale competenties van deze opleiding (niveau 6) of van alle opleidingen (niveau 4-5-6-7).

2. Reflectie aan de hand van de STARR reflectiemethode

De STARR-methode is de meestgebruikte methode om te reflecteren op je eigen handelen. STARR staat voor situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. Als je de STARR-methode gebruikt, geef je antwoord op vragen over de situatie, taak, actie, het resultaat en de reflectie. Meer concrete informatie hoe deze methode toe te passen vind je hier.

3. Reflectie aan de hand van een SWOT analyse

Met een SWOT-analyse som je de Strengths (sterktes), Weaknesses (zwaktes of aandachtspunten), Opportunities (kansen) en Threats (bedreigingen) van een situatie op. Op die manier kun je bepalen welke aspecten goed gaan en welke punten nog meer aandacht verdienen.

De vier punten kunnen worden onderverdeeld in de interne versus externe én positieve versus negatieve factoren:

Interne factoren: Sterktes (positief) & zwaktes (negatief)
Externe factoren: Kansen (positief) & bedreigingen (negatief)

Bron: https://www.scribbr.nl/modellen/swot-analyse/

Hieronder vind je een voorbeeld van een SWOT analyse: https://portfoliomijn.weebly.com/swot-analyse.html

Fase 2: Plannen:

Opdracht: Formuleer een SMART-doel voor het bereiken van een digitale competentie op het niveau van 'doen'.

In deze fase is het aangewezen om te vertrekken van de informatie die tijdens jouw analysefase naar boven is gekomen. Soms kan het ook zinvol zijn om eerst nog even stil te staan bij jouw persoonlijke beleving als student/professional. Hiervoor kan jouw begeleider bevragen hoe jij de analysefase ervaren hebt. Tijdens jouw analysefase heb je normaal gezien ontwikkelpunt(en)/actiepunt(en) vastgelegd. Het is nu aan jou om na te denken hoe je aan dit actiepunt gaat werken en aan de hand hiervan kan je een persoonlijk actieplan opstellen. Een handige tip is gebruik te maken van de methodiek van het formuleren van een of meerdere SMART-doelen. Je kan ook aan jouw medestudenten (peers) of POP-coach begeleiding vragen.

Hoe formuleer je een doel?

Controleer of jouw doel SMART geformuleerd is
Specifiek
Meetbaar
Acceptabel
Realistisch
Tijdgebonden

2. Let op het juiste niveau én gebruik actieve werkwoorden

Je kan een doel formuleren op het niveau van weten (knows), weten hoe (knows how), tonen (shows how) en doen (does).

Bij elk niveau horen specifieke werkwoorden, zoals hieronder aangetoond in de derde kolom.

Fase 3: Uitvoeren:

Opdracht: tijdens het leerproces verzamel je materiaal dat aantoont dat je aan jouw digitale competenties gewerkt hebt.

In de derde fase zal je jouw actieplan uitvoeren. Concreet betekent dit dat jij aan de slag gaat met jouw actiepunten die jij voor jezelf geformuleerd hebt.

Tijdens deze uitvoeringsfase is het belangrijk om regelmatig materiaal te verzamelen. Zo kan je aantonen dat je aan jouw leerproces gewerkt hebt (vb. video, foto, casus,...).

In deze fase is het ook belangrijk om maximaal om feedback te vragen. Dit zal de begeleiders stimuleren om feedback te geven. Uiteraard kan je ook feedback vragen aan cliënten/patiënten, medestudenten of collega's (peer-feedback). Feedback wordt zowel mondeling als schriftelijk gegeven. Je kan ook zelf mondelinge feedback neerschrijven en voor controle voorleggen aan jouw begeleider of peer.

Bij het uitvoeren van jouw actieplan kan je steeds terecht bij jouw begeleider (vb. POP-coach, docent, mentor). Deze heeft de taak om samen met jou de voortgang van jouw actieplan op te volgen. Dit kan onder andere aan de hand van zowel informele als formele gesprekken. Het is hierbij belangrijk om niet alleen te focussen op de doelstellingen die je nog niet behaald hebt, maar ook om aandacht te besteden aan de stappen die je al ondernomen hebt en de doelen die je wel behaalde.

Fase 4: Evalueren:

Opdracht: in ePortfolio een zelfevaluatie uitvoeren, een peer uitnodigen en vervolgens kan de POP-coach naar beiden kijken en dit bespreken

Tenslotte dienen de vorige stappen uit de POP-cyclus en de vorderingen die je al dan niet gemaakt hebt, geëvalueerd te worden. Daarnaast kan ook bekeken worden of er hindernissen zijn waardoor je als student/professional weinig of slechts beperkt aan jouw actiepunten hebt kunnen werken. In dat geval kan het eventueel nodig zijn om de doelstellingen bij te sturen.

Er zijn verschillende mogelijkheden om te evalueren. Het is als student leerzaam om jezelf te evalueren (zelf-evaluatie, zelf-feedback) of te vragen aan jouw medestudent(en) (peers) om jou te evalueren (peer-evaluatie, peer-feedback). In een opvolggesprek of evaluatiegesprek kan ook een docent of POP-coach jou evalueren.

Nu is de cyclus rond. Na jouw opvolggesprek kan je opnieuw aan de slag met het opmaken van een nieuw actieplan.