AI is alomtegenwoordig in de actualiteit maar gaat toch verder terug dan we op het eerste zicht zouden vermoeden. De laatste decennia beweegt er heel veel op dit vlak. Hieronder een summier overzicht van de evolutie van AI

Turing test (1950)

De Turing test is een experiment ontwikkeld door de Brit Alan Turing in 1950 waarbij hij de vraag stelde of een machine, intelligentie kan vertonen. Hierbij moet er een computer een gesprek voeren met een ondervrager via getypte tekst zodat het fysieke aspect volledig wegvalt. Tegelijkertijd voert dezelfde ondervrager een gesprek met een gewone mens. Wanneer de ondervrager de computer niet van de mens kan onderscheiden, dan is de Turing test geslaagd en kan de machine dus intelligent gedrag nabootsen.

(Techtarget.com, 2018)

ELIZA (1966)

ELIZA is een chatbot ontwikkeld tussen 1964 en 1966 door de Duits-Amerikaanse Joseph Weizenbaum. ELIZA simuleerde een gesprek tussen therapeut en cliënt aan de hand van patroonherkenning. Dit zorgde ervoor dat het moeilijk was om ELIZA te onderscheiden van een echte therapeut. ELIZA was de eerste chatbot die geslaagd was in de Turing test.
Via volgende link kan je de chatbot zelf uittesten: https://www.masswerk.at/elizabot/

AI Winter (1970 - '90)

In deze periode stonden de ontwikkelingen vrijwel stil waardoor er van AI Winter wordt gesproken.

Deep Blue (1996)

Deep Blue is een schaakcomputer die ontwikkeld is door IBM. Deep Blue kon in 1996 de schaker Garri Kasparov twee keer verslaan. De computer verloor uiteindelijk vier van de zes schaakpartijen. Eén jaar later, in 1997, is er al de Deep Blue II die opnieuw tegen Kasparov speelt en nu wel met de overwinning gaat lopen.

Siri (2011)

Siri is de virtuele assistent van Apple apparaten die via spraakherkenning bepaalde taken kan uitvoeren zoals zaken opzoeken, muziek afspelen, een afspraak toevoegen in de agenda enz. Siri is voor het eerst geïntegreerd in de iPhone 4S.

Afbeeldingsresultaat voor apple siri
(iCulture, z.d.)

Watson (2011)

Watson is een supercomputer ontwikkeld door IBM. De computer is ontworpen om een gesproken vraag te interpreteren en het antwoord op te zoeken in encyclopedieën, woordenboeken, artikels, websites enz. In 2011 heeft Watson meegespeeld met het tv-programma Jeopardy! waarbij het de twee meest succesvolle spelers uit de geschiedenis van het programma heeft verslaan met ruime voorsprong. Tegenwoordig wordt Watson ook voor andere doeleinden gebruikt.

Bekijk hieronder een korte reportage over de IBM Watson en zijn prestatie in Jeopardy!:

Tay (2016)

Tay is een chatbot ontwikkeld door Microsoft en voor het eerst in gebruik gesteld in 2016. Op zich geen revolutionaire AI maar er was heel wat oproer aangezien de chatbot agressieve taal via Twitter begon te verspreiden (zie afbeelding hieronder). De oorzaak hiervan was dat de reactie werd uitgelokt door het publiek en dat de chatbot dit begon over te nemen door gebruik te maken van machine learning. Nadien hebben ze 'Zo' in het leven geroepen als nieuwe chatbot.

AlphaGo (2016)

AlphaGo is een computerprogramma ontworpen door DeepMind (overgenomen door Google) die zichzelf het Chinese spel Go heeft aangeleerd a.d.h.v. artificiële intelligentie. De AI leerde dit door telkens tegen zichzelf te spelen en op die manier beter te worden. Drie dagen en 4,9 miljoen spelletjes had de AlphaGo nodig om van zichzelf een nagenoeg onverslaanbare speler te maken. In 2016 slaagt AlphaGo er dan ook in om de professionele speler Lee Sedol te verslaan in een vijfvoudige match. Eén jaar later, in 2017, wordt ook de nummer één van de wereld, Ke Jie, verslaan in een drievoudige match. Wie interesse heeft om de match te bekijken, kan dat via deze link.

Afbeeldingsresultaat voor alphago ke jie
(STR/AFP/Getty Images, 2017)

Deepfake (2017)

Deepfake is een technologie die gebruikt wordt om digitale beelden of video's te manipuleren, waarbij gezichten of stemmen van personen worden vervangen door die van andere personen. Dit kan worden gedaan door middel van machine learning en artificiële intelligentie. De technologie wordt vaak gebruikt voor entertainmentdoeleinden, zoals het creëren van nieuwe scènes in films of het maken van parodieën, maar kan ook worden gebruikt voor verontrustende doeleinden, zoals het verspreiden van nepnieuws of het manipuleren van politieke boodschappen. De eerste stappen werden gezet in 2014 maar de echte doorbraak en de echt benadering van de realiteit kwam er pas in 2017. Deepfake heeft zijn bekendheid bij het grote publiek bereikt door het manipuleren van pornografisch beeldmateriaal. Meer dan 90% van al het deepfake beeldmateriaal zou afkomstig zijn uit deze industrie.

Via de volgende website wordt er telkens een willekeurige persoon getoond die niet bestaat maar gegenereerd wordt via Deepfake: https://thispersondoesnotexist.com/

ChatGPT (2022)

Definitie van ChatGPT over ChatGPT: ChatGPT is een taalmodel dat ontwikkeld is door OpenAI. Het is getraind op een grote hoeveelheid tekstdata en kan menselijke antwoorden genereren op een brede reeks van vragen. Het kan worden gebruikt voor taken zoals taalvertaling, vraag-antwoord en tekst aanvulling.

Verder in de cursus gaan we dieper in op Chat GPT en hoe je deze in jouw praktijk kan gebruiken via prompting.

Ondertussen zitten we in 2025 aan ChatGPT 4 met verschillende modellen: ChatGPT 4o en ChatGPT o1 waarbij ChatGPT-4o naast tekst ook afbeeldingen en audio kan verwerken.

Test hier ChatGPT alvast uit via de volgende link, dan zal meteen duidelijk zijn wat de functies van deze chatbot zijn: https://chat.openai.com/chat

Sora (2024)

Sora is het nieuwste product van het bedrijf OpenAI. Met die AI-tool kan je korte teksten omzetten in realistische en fantasierijke video’s.

AI Act (2024)

De AI Act, een nieuwe wet, wordt goedgekeurd. Wie AI-technologie ontwikkelt of gebruikt, moet in Europa bepaalde regels volgen.
Sinds 1 augustus 2024 legt de AI Act uniforme regels op voor het ontwikkelen en gebruiken van AI, met als doel innovatie te stimuleren én fundamentele rechten te beschermen

De implementatie van de AI Act verloopt in verschillende fasen. In augustus 2026 worden de verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen van toepassing (nieuwe hoog-risico AI-systemen of bestaande hoog-risico AI-systemen die een aanzienlijke wijziging ondergaan) en treden transparantie-eisen in werking. Tegen augustus 2027 is de AI Act volledig van kracht.

De EU AI Act deelt de toepassingen van kunstmatige intelligentie in verschillende risiconiveaus op, gaande van onacceptabele risico’s tot en met toepassingen met een laag risico. Bij die eerste categorie gaat het onder meer over het gebruik van sociale scoring, manipulatieve technieken en het gebruik van slimme camera’s – met uitzondering van bepaalde veiligheidssituaties. Zo mogen AI-systemen geen kwetsbare groepen manipuleren of hen schade berokkenen.

Voor toepassingen met een hoog risico gelden eveneens strenge regels. AI-toepassingen in bijvoorbeeld de gezondheidszorg kunnen immers verstrekkende gevolgen hebben en zijn gebonden aan strikte privacywetgeving. Ontwikkelaars van datasystemen moeten kunnen aantonen dat hun systemen aan een aantal eisen voldoen op het gebied van datakwaliteit, transparantie en veiligheid.

Bij toepassingen met een middelmatige risico’s, zoals de ontwikkeling van chatbots en generatieve AI-modellen, moet de gebruiker weten wanneer hij met AI-gegenereerde inhoud te maken krijgt. Voor toepassingen met een minimaal risico legt de EU AI Act geen regels op. Hierbij is het wel belangrijk te noteren dat AI uiteraard niet boven de wet staat.

Literatuurlijst:

Nguyen, V. (2018). Evaluating artificial intelligence: From Turing test to now [Foto]. Geraadpleegd van https://medium.com/thinkmobiles/evaluating-artificial-intelligence-from-turing-test-to-now-b64a8fced070
IBM. (z.d.). IBM Deep Blue [Foto]. Geraadpleegd van https://www.ibm.com/ibm/history/exhibits/vintage/vintage_4506VV1001.html
iCulture. (z.d.). Siri [Foto]. Geraadpleegd van https://www.iculture.nl/tips/siri-stilhouden-mute-schakelaar/
STR/AFP/Getty Images. (z.d.). China’s 19-year-old Go player Ke Jie prepares to make a move during the second match against Google’s artificial intelligence programme AlphaGo in Wuzhen, eastern China’s Zhejiang province, on May 25, 2017. [Foto]. Geraadpleegd van https://asiasociety.org/blog/asia/chinas-sputnik-moment-and-sino-american-battle-ai-supremacy
IBM Research. (2013, 6 november). Watson and the Jeopardy! Challenge. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=P18EdAKuC1U&feature=emb_title
Technopolis, AI!, Ontdek de waarheid achter technologie